Meestal testen we bij MM
geluidsapparatuur die zich in de
“budget-vriendelijke” of toch “goed haalbare”
sfeer bevindt, maar af en toe krijgen we in onze
testruimte spullen binnen die meer in de
professionele PA-wereld thuishoren. Sta ons toe om
deze maand eens de focus te richten op een wat
duurder systeem, dat ons ter bechikking werd
gesteld door Nexo. Het gaat om de combinatie van
één processor (PS15TDMK2), twee luidsprekerkasten
(PS15), en één subwoofer (LS1200). De Franse firma
Nexo ziet een groot toepassingsgebied voor deze
combinatie: hoogwaardige PA voor o.a. theaters en
polyvalente zalen, broadcasting, invulluidsprekers
bij grote PA-installaties, krachtige monitors,
...
CONCEPT
 Het systeem zoals
het ons ter beschikking werd gesteld, is processor
gestuurd. Vermits er geen versterkers werden
bijgeleverd, hebben we deze van ons
referentiesysteem (L-Acoustics) gebruikt voor de
test (daar is overigens niks mis mee –
integendeel!). Nexo heeft ook aangepaste
versterkers in zijn gamma, maar elke
kwaliteitsversterker met voldoende vermogen is
bruikbaar voor dit systeem.
De processor
PS15TDMK2 (what’s in a name) verdeelt het inkomend
stereo-signaal, afkomstig van de mengtafel, naar
enerzijds een stereo-uitgang voor de versterker
van de topkasten (PS15), en anderzijds een
mono-uitgang voor de versterker van de subwoofer
(LS1200). De woofer en driver van de PS15
topkasten worden in deze configuratie passief
gefilterd, terwijl het signaal voor de subwoofer
wel aktief gefilterd wordt. Het is mogelijk het
systeem op te waarderen tot een volledig aktief,
processorgestuurd systeem, mits toepassing van
extra processor en versterkers. Aan deze upgrade
hangt echter wel een indrukwekkend prijskaartje
vast.
DE TOPKAST: PS
15
 Van bovenaf
gezien heeft deze luidsprekerkast de typisch
5-hoekige vorm van een box die ook als
vloermonitor kan dienen. Twee uitsparingen op goed
gekozen plaats aan de zijkant doen dienst als
handvat, en qua uiterlijke voorzieningen voldoet
deze Nexo volledig aan wat je verwacht van een
professionele, multifunctionele luidsprekerkast.
Je kan hem op een gewoon luidsprekerstatief
plaatsen, en ook stevige (veilige)
bevestigingspunten zijn voorzien voor
verschillende optionele ophangsystemen. Dankzij de
“aircraft-flying rail” met 9 posities is het
mogelijk zeer eenvoudig de positie (hoek) van een
opgehangen PS 15 te bepalen. De berkenhouten
multiplex behuizing is met een stevige zwarte
coating afgewerkt.
Voor de laag-mid weergave
zorgt een 15” woofer, de hoge tonen worden
geproduceerd door een 3” driver. Het ontwerp van
de HF hoorn is origineel: Nexo gebruikt de term
“Asymmetrical Dispersion”, en dat vergt enige
toelichting. Dankzij de uitgekiende asymmetrische
vorm van de hoorn is de spreiding naar beneden toe
breder, en naar boven toe smaller (dus is de
projectie verder). In de praktijk betekent dit dat
de voorste rijen van het publiek van een goede
spreiding kunnen genieten, terwijl de achterste
rijen eveneens een volledig klankbeeld
“geprojecteerd” krijgen. Bij een correcte
positionering van de PS 15 bevinden de eerste
rijen van het publiek zich immers iets lager
t.o.v. de projectierichting van de luidspreker, en
de achterste rijen iets hoger.
Wanneer je de PS
15 als vloermonitor wil gebruiken, moet je de
hoorn 90° gedraaid monteren (uitvoerige
instructies vind je in de handleiding) om bij deze
toepassing een optimale spreiding te
bekomen.
Standaard is deze luidsprekerkast
passief te gebruiken, een hoogwaardige passieve
scheidingsfilter is aanwezig. Eén van de drie
4-polige NL4 Speakon aansluitingen laat toe deze
PS 15 ook volledig aktief aan te sturen. Hiervoor
moet je binnenin de speakerkast een multiconnector
versteken, het is dus niet de bedoeling even
vlug-vlug van passief naar actief te gaan. De
overige twee parallelle 4-polige NL4 pluggen
dienen om deze luidsprekerkast (passief gefilterd,
de standaardpositie dus) samen met z’n grote
broer, de subkast LS 1200, aan te sluiten.
Degelijke luidsprekerkabels met 4 geleiders,
aangesloten op een NL4-speakon connector zijn dus
in elk geval noodzakelijk. We bevinden ons wel
degelijk in de professionele PA-wereld!
De Nexo
PS15 is binnen deze wereld een redelijk populaire
speaker. De huidige generatie is nog verbeterd
t.o.v. z’n voorgangers. In de handleiding geeft
Nexo aan vanaf welk serienummer de “Impedance
Compensation Network” ingebouwd is (een feature
dat de impedantiecurve van de HF driver verbetert
en zo ook de werking van de passieve cross-over
filter).
DE BASKAST:
SL 1200
 Deze subkast met
vrij compacte afmetingen huisvest een 18” woofer.
Constructie en afwerking zijn vergelijkbaar met
hogerbeschreven PS 15. Een beetje grappig is het
stevige rooster met “kippengaas” structuur dat één
van de twee basreflex-poorten afschermt. Met een
beetje fantasie zie je in de box een kip
verschijnen, zenuwachtig graantjes pikkend van de
bodem... Ocharme het beest als die bassdrumklap
eraan komt. Bij 135 dB piek zullen de pluimen
nogal in ’t rond vliegen. Alle gekheid op een
stokje, deze luidsprekerkast heeft verder niets
met een kippenhok van doen. Met z’n 45 kg is deze
basbox vrij vlot met 2 mensen te hanteren. Op de
bovenkant bevindt zich het typische 35mm gat zodat
je een topkast m.b.v. een buis bovenop kunt
plaatsen. Net zoals de PS 15 beschikt deze kast
ook over de nodige “vlieg”punten.
DE PROCESSOR:
PS15TDMK2
 Deze processor is
op twee manieren te gebruiken:
1) Één processor
voor de volledige set (zoals wij hem testen), dus
met één subkast en twee topkasten (passief
gefilterd);
2) Één voor elke kant van een
volledig aktief gefilterde set (voor een
stereo-set heb je in dit geval naast een tweede
PS15TDMK2 dus ook een extra versterker
nodig).
Om van de passieve stand
(fabrieksinstelling) over te schakelen naar de
actieve stand, moet je binnenin het apparaat negen
(!) kleine schakelaartjes naar links schakelen.
Net zoals bij de luidspreker PS15 is het duidelijk
niet de bedoeling om om de haverklap over te
schakelen van de ene naar de andere modus.
Dit
stukje electronika in een 19” rackmodule (één
eenheid hoog) neemt nogal wat taken op zich. Ik
som de belangrijkste op:
-optimalizeren van de
frequentieweergave van het systeem,
-diverse
cross-over functies en aanpasbaar niveau van elk
kanaal,
-beveiliging tegen overbelasting van
alle luidsprekercomponenten, en voorkomen van
(hoorbare) vervorming.
DE LUISTERTEST
De eerste beluistering van een aantal zeer
uiteenlopende muziekfragmenten vodoet meteen aan
de verwachtingen: de klank is vol, transparant en
krachtig. Pas als we het volume gaan opdrijven
wordt het verschil met goedkopere, minder
krachtige systemen echt duidelijk. Vaak klinkt een
systeem OK tot op een redelijk geluidsniveau, als
je een bepaalde grens overschreidt gaat de
kwaliteit pijlsnel naar omlaag. Bij dit Nexo
systeem ligt deze grens wel zéér hoog: ook op hoog
volume behouden we een zeer goede definitie, het
geluid klinkt nergens verzadigd. Er is geen
twijfel mogelijk, we spelen hier duidelijk in
eredivisie. Ons eigen referentie-systeem van
L-Acoustics bevindt zich zowat in een
vergelijkbare (prijs)klasse, de twee systemen
naast elkaar beluisteren is in dit geval wel zeer
interessant. Daar waar onze L-Acoustics steeds een
redelijk evenwichtig, HiFi-achtig geluid
produceert, klinkt de Nexo direkter, een beetje
agressiever of “nijdiger”, zo je wil. Het zou
absolute onzin zijn om van een kwaliteitsverschil
te spreken, het gaat hier om een ander karakter.
Bij de Nexo merken we bv. een kleine piek rond 1.6
KHz en 4 KHz , dat maakt het bij een live-mix
makkelijker de stemmen present te houden. Zeker
bij een live-mix in akoestisch minder goede
omstandigheden is een “kleuring” zoals deze een
hulp om definitie te bewaren in het PA-geluid. Een
andere positieve eigenschap van dit systeem is dat
het zich zonder tegenspartelen laat bijkleuren
(dit geldt overigens ook voor onze L-Acoustics).
Minderwaardige luidsprekersystemen zitten vlug aan
hun limiet als je bepaalde frequenties wil
“oppeppen”. Deze Nexo geeft je behoorlijk veel
reserve. Een algemene gouden regel is overigens
dat het altijd makkelijker is (lees: beter klinkt)
om een bepaalde frequentie weg te filteren, i.p.v.
op te trekken. Wat er te veel is kun je
gemakkelijk weglaten, wat er te weinig is, kun je
er moeilijker bij te fantaseren.
Op gevaar af
van een beetje zwart-wit te oordelen, zou ik toch
durven stellen dat deze Nexo een hoger
“Rock&Roll” gehalte heeft, en ons
referentie-systeem van L-Acoustics een neutraler,
meer hifi-georiënteerd klankbeeld produceert.
Versta me echter niet verkeerd, beiden zijn
kwalitatief dermate hoogstaand, en kunnen dermate
gemakkelijk alle soorten opdrachten en
muziekstijlen aan dat we hier over nuances
spreken. Maar, zoals dat voor alle disciplines
geldt, naarmate het professionalisme toeneemt,
worden nuances belangrijker en gaat men er dan ook
meer waarde aan hechten. Het is dan ook aangewezen
dat je, wanneer je een aankoop in deze klasse
overweegt, grondig gaat luisteren om te beoordelen
welk karakter er het best bij jou past. Het zal
het inregelen van het systeem
vereenvoudigen.
Nog een woordje over de
spreiding van de PS 15: deze is op beperkte
afstand zeer evenwichtig. Met z’n 100 vierkante
meter is onze testruimte helaas niet lang genoeg
om het “long throw” effekt van de hoorn op grote
afstand te kunnen beoordelen. (Tip voor onze
hoofdredacteur/bladmanager Dirk: verhuis de
kantoren een verdieping hoger, sloop een paar
muren en onze testruimte krijgt de afmetingen van
een grote zaal ;-)... )
Laat ik dit hoofdstuk
afsluiten met een woordje over de handleiding:
deze is een voorbeeld in het genre: zeer
overzichtelijk en ze bevat alle noodzakelijke
informatie.
BESLUIT
Ontegensprekelijk hebben we
hier een product op de testbank gehad dat zich in
de topklasse situeert, met een weliswaar fors maar
te verantwoorden prijskaartje. Geen
budget-vriendelijk plug&play set, wel een
hoogwaardig stuk gereedschap voor de professionele
geluidsman/vrouw, waarmee de meest veeleisende
opdrachten tot een goed einde kunnen gebracht
worden.
Prijs (bruto advies - ex
BTW):
PS 15: 2356,40€
PS 15TDMK2:
1284,24€
LS 1200: 1944€
Geteste set:
7941,04€
PRO
& CONTRA
| PRO |
CONTRA |
- excellente klankdefinitie, ook op hoog
volume
- klankkarakter is direkt en uitstekend voor
live-pop sound
- spreiding
|
- kwaliteit heeft zijn prijs...
|
QUOTERING [ Klik hier voor de
verklaring van de quoteringscijfers ]
| ALGEMEEN |
| Concept |
75% |
| Design |
75% |
| Handleiding |
90% |
| BOUW |
| Behuizing |
85% |
| Afwerking |
90% |
| MOGELIJKHEDEN |
| Toepasbaarheid |
85% |
| Ergonomie |
80% |
| Aansluitingen |
75% |
| Bediening |
70% |
| KLANKKWALITEIT |
| Algemeen |
95% |
| Precisie |
90% |
| Rendement |
85% |
| Toepasbaarheid |
85% |
| BUDGET |
| Prijs/concept |
75% |
| Prijs/bouw |
75% |
| Prijs/mogelijkheden |
75% |
| Prijs/klank |
75% |
FOTO'S
|
